Μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο BMJ στις 6 Αυγούστου ρίχνει φως στον ρόλο της πατάτας – και ειδικά της τηγανητής – στον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η κατανάλωση τρεις φορές την εβδομάδα τηγανητών πατατών συνδέεται με 20% αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Αντίθετα, η ίδια ποσότητα πατατών μαγειρεμένων βραστών, ψητών ή σε πουρέ δεν φαίνεται να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο.
📊 Τι έδειξε η έρευνα
Οι επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερους από 205.000 επαγγελματίες υγείας στις ΗΠΑ, σε διάστημα σχεδόν 40 ετών (1984–2021). Κανένας από τους συμμετέχοντες δεν έπασχε αρχικά από διαβήτη, καρδιαγγειακή νόσο ή καρκίνο, και κάθε τέσσερα χρόνια συμπλήρωναν αναλυτικά ερωτηματολόγια διατροφής.
Κατά την περίοδο παρακολούθησης, 22.299 άτομα εμφάνισαν διαβήτη τύπου 2. Η ανάλυση έδειξε:
-
Κάθε 3 μερίδες πατάτας/εβδομάδα (γενικά): +5% κίνδυνος διαβήτη τύπου 2
-
Κάθε 3 μερίδες τηγανητής πατάτας/εβδομάδα: +20% κίνδυνος
-
Βραστές, ψητές ή πουρές πατάτες: Δεν βρέθηκε σημαντική αύξηση κινδύνου
🔄 Η σημασία της αντικατάστασης
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι το με τι αντικαθιστούμε τις πατάτες παίζει σημαντικό ρόλο:
-
Αντικατάσταση 3 μερίδων πατάτας με δημητριακά ολικής αλέσεως: –8% κίνδυνος
-
Αντικατάσταση τηγανητών πατατών με δημητριακά ολικής: –19% κίνδυνος
-
Αντικατάσταση πατάτας με λευκό ρύζι: Αύξηση κινδύνου
🥔 Γιατί οι τηγανητές πατάτες είναι πιο «επικίνδυνες»;
Οι πατάτες είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες, βιταμίνη C και μαγνήσιο, αλλά περιέχουν επίσης πολύ άμυλο και έχουν υψηλό γλυκαιμικό δείκτη — κάτι που αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
Το τηγάνισμα προσθέτει επιπλέον θερμίδες και λιπαρά, ενώ η τραγανή επιφάνεια μπορεί να περιέχει ενώσεις που δεν ευνοούν την υγεία, όπως η ακρυλαμίδη.
⚠️ Σημαντική σημείωση
Η μελέτη είναι παρατηρητική, επομένως δεν αποδεικνύει απόλυτα αιτιώδη σχέση. Επιπλέον, οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν επαγγελματίες υγείας ευρωπαϊκής καταγωγής, οπότε τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν σε άλλους πληθυσμούς.
Αν και οι πατάτες μπορούν να αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, η υπερκατανάλωση τηγανητής πατάτας — ειδικά πάνω από 2–3 φορές την εβδομάδα — φαίνεται να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
Η αντικατάστασή τους με δημητριακά ολικής αλέσεως ή άλλες πιο υγιεινές πηγές υδατανθράκων μπορεί να προστατεύσει την υγεία.
